محمد بن أحمد الفاسي المكي ( مترجم : محمد مقدس )
51
شفاء الغرام بأخبار البلد الحرام ( فارسى )
باقى ماندهء شوال ، همهء ويرانىهاى آن همانند گذشته بازسازى گرديد . در اول ذىقعدهء همان سال نيز دروازهء « باب معلّاة » كه در سال 786 در كلكتهء هند ساخته شده و به سيد احمدبن عجلان اهدا شده بود ، و در سال 789 در زمان توليت عنان بن مغامس بر مكه ، در پى كشته شدن محمد بن احمد بن عجلان ، كار گذاشته شده بود ، در آتش سوخت و به زمين افتاد . علّت سوزاندن و ويران شدن دروازه آن بود كه وقتى سيد حسن در هجدهم ماه رمضان آن سال به جاى رميثه بن عجلان ، كارگزار مكه شد ، مردان رميثه مانع از ورود عموى وى به مكه شدند و او نيز آن را سوزاند و ويران كرده بود ، از اين رو وى دستور داد آنچه ويران شده بازسازى شود و درِ سوخته با در ديگرى تعويض گردد و در همانجا در روز جمعه دوازدهم ذىقعدهء همان سال ، نصب شود ؛ اين در متعلق به يكى از خانههاى سيد حسن در مكه بود كه اندكى از دروازهء « باب معلّاة » كوچكتر بود . اين كوچكى جبران شد و كار مرمّت و اصلاح آن به خوبى صورت گرفت . مكه غير از بارويى كه امروزه دارد ، باروى ديگرى از سمت بالا نزديك به مسجد معروف « الرايه » « 1 » دارد . دروازهء اين بارو طبق گفتهء چند تن ، ميان دو خانهء روبهروى هم منسوب به مسعودبن احمد ، معروف به « ازرقى مكى » واقع است كه در يكى از آنها و در برابر نبش اين دو خانه و آن طرف خرابههاى ديوار « آب انبارهاى بدون سقف » قرار دارد و اگر جاى دروازهء اين بارو در برابر اين دو نبش باشد ، ظاهراً جايگاه بقيهء بارو بايد روبهروى دروازههاى آن ، از دو سو و از طرف كوهى در سمت « قراره » « 2 » به نام « لعلع » تا به كوه روبهروى آن
--> ( 1 ) - « مسجدالرايه » همچنان به همين نام شناخته مىشود . اين مسجد در « الجودريه » سمت راست « صاعد » از سوى « مدعا » به طرف « معلاة » است . در سال 1361 ه . ق . به هنگام بازسازى آن ، زير پايههاى آن دو قطعه سنگ داراى نوشتههايى يكى با تاريخ 898 و ديگرى سال هزار قمرى يافت شد كه ثابت مىكرد اين مسجد همان « مسجدالرايه » است . ( 2 ) - از آبادىهاى مكه .